دیابت

 تعریف ذیابیطس و علل آن در طب سنتی :

در طب سنتی این بیماری ذیابیطس نام دارد. ذیابیطس یک کلمه یونانی است که در زبان فارسی به آن دولاب گفته می شود. ذیابیطس بیماری است که شخص مبتلا دچار تشنگی زیاد است و با نوشیدن آب، مانند افراد سالم سیراب نمی شود و آب نوشیده شده را با اندک تغییری و در زمان کوتاهی از طریق بول دفع می کند (دفع ادرار زیاد و ارادی است) و اگر این بیماری مستحکم شود، موجب هزال و نحافت بدن (کاهش وزن و لاغری ) می گردد.
در متون طب سنّتي دو علت اصلي براي اين بيماري ذكر شده است که شامل سوء مزاجِ گرم مفرط كليه ها و سوء مزاج سرد كليه ها يا سوء مزاج سرد جميع بدن است. شايع ترين علت اين بيماري، سوء مزاج گرم مفرط كليه ها بيان شده است و اين سوء مزاج يك سوء مزاج عضوي (وجود گرمي بسيار زياد كليه ها) به حساب مي آيد و به اين علت، جذب رطوبات از كبد و معده به سمت كليه ها زياد مي شود (كه باعث ايجاد تشنگي مي شود) و در ضمن، دفع بول از كليه ها و مجاري ادرار زياد مي گردد. (سوء مزاج گرم چون باعث ارخاء و سستي می شود، اتساع وگشادي مجاري ادرار و ضعف قوه ي ماسكه يا نگهدارنده ي ادرار را به همراه دارد وكليه ها از ضبط و نگهداري رطوبات عاجز مي مانند) ايجاد اين بيماري به علت سوء مزاج سرد كليه ها يا سوء مزاج سرد جميع بدن، به ندرت اتفاق مي افتدكه در سوء مزاج سرد كليه ها، سوء مزاج عضوي (سردي زياد كليه ها) مطرح است و در سوء مزاج سرد جميع بدن، سوء مزاج كلي بدن (سردي زياد تمام بدن) مطرح است.
قابل ذکر است که كه در برخي از متون طب سنّتي ايران، ضعف كليه ها و اتساع مجاري ادرار به عنوان دو علت جداگانه ديگر به وجود آورنده ي بيماري ذيابيطس ذكر شده است.
تعریف دیابت و علل آن در طب کلاسیک :
در طب کلاسیــک دیابت نوعی اختلال در سوخت و سـاز بــدن است. سوخت و ســاز فرآیندی است که طی آن، بدن مواد غذایی را برای رشد و تأمین انرژی به کار می گیرد. غذایی که ما می خوریم، به صورت گلوکز و مواد ساده تر دیگر تجزیه شده و از طریق خون در اختیار سلول های بدن قرار می گیرد.
گلوکز، قند اصلی موجود در خون و تأمین کننده اصلی انرژی مورد نیاز بدن است. گلوکز تنها در حضور هورمون انسولین می تواند به راحتی وارد سلول های بدن شود. این هورمون از گروهی از سلول های لوزالمعده ترشح می شود که (جزایر لانگرهانس) نام گرفته اند. 
وقتی غذا می خوریم، جزایر لانگرهانس لوزالمعده به طور خودکار مقدار مناسبی انسولین به خون ترشح می کنند. انسولین ورود گلوکز را به سلول های بدن به خصوص سلول های کبد، تسهیل می کند. گلوکز در سلول های کبد، به صورت گلیکوژن، ذخیره می شود تا در موقع نیاز به گلوکز بشکند و نیاز سایر سلول ها را برآورده سازد. مقداری از گلوکز نیز در ماهیچه ها اندوخته می شود و در هنگام فعالیت بدنی مصرف می شود.
در افرادی که به دیابت مبتلا هستند، یا لوزالمعده مقدار کمی انسولین تولید می کند، یا سلول های بدن به انسولین پاسخ مناسبی نمی دهند. در هر دو حالت، میزان گلوکز خون بالا می رود که بخشی از آنها از طریق ادرار دفع می شود و بخش عمده آن در خون می ماند و به بخش های مختلف بدن آسیب می رساند. بنابراین، با وجودی که مقدار زیادی گلوکز در خون وجود دارد، سلول های بیمار دیابتی، از منبع اصلی انرژی محروم می مانند.
انواع ذيابيطس و علامات آن ها در طب سنّتي ايران :
بــا توجـه به ذكر اسبـاب و علل ايجاد كننده، بيماري ذيابيطس به دو نوع ذیابیطس گرم (حار) و ذیابیـطس سرد (بـارد) تقسیـم می شـود. که هر یک دارای علاماتـی هستنـد. ذیــــابیـــطس گرم دارای علایــمـــی از جمـــله: تشنـــگی شـــدیـــــد، سرعت قيام به بول و عدم ضبط آن، عدم سوزش، رنگینی بول، نبض سریع، قوت شهوت جماع، احساس گرمي در پشت (ناحیه کلیه ها)، ملمس گرم کلیه ها، نفع بردن به علت استعمال سرديجات و سرد كردن ناحيه كليه ها، ضرر رسیدن به علت استعمال گرميجات و گرم كردن ناحيه كليه ها، هزال و نحافت بدن (ایجاد کاهش وزن و لاغري به مرور زمان) است و علايم ذيابيطس سرد عبارتند از: تشنگي (كمتر از ذيابيطس گرم)، سكون تشنگي با نوشيدن آب نيم گرم يا گرم، بول سفيدرنگ و بدون سوزش، سردي ناحيه كليه ها يا سردي تمام بدن، ضعف شهوت جماع، سقوط اشتهاي طعام، سقوط قوت، هزال و نحافت بدن (ايجاد كاهش وزن و لاغري به مرور زمان).

 

در ادامه به بررسی تأثیر هر یک از ارکان سته ضروریه در پیشگیری از بیماری دیابت و مطابقت آن با نتایج به دست آمده از تحقیقات اخیر پرداخته می شود:

 

1.  هوا : در طب سنتی تأثیر هوا بر سلامتی بسیار حائز اهمیت است. هوای مورد استنشاق می بایست حاوی حداقل ذرات معلق و مواد سمی باشد تا بتواند در حفظ سلامتی، ایجاد نشاط، جلوگیری از خستگی، افزایش سطح قدرت و انرژی و تنظیم حالات روحی و روانی مؤثر باشد. وضعیت هوا وابسته به تغییر فصول، مکان ها (اقلیم)، مجاورت کوه ها، دریاها، بلندی ها و پستی های زمین، شعاع ستارگان، فاصله از آفتاب و خط استوا و شناخت افلاک و بروج است.

آلودگی هوا در شهرهای بزرگ از مشکلات عمده بهداشتی است که منجر به پیدایش یا تشدید بیماری های تنفسی، قلبی و عروقی، عصبی و روانی، پوستی و مخاطی، نیز افزایش ناتوانی و مرگ و میر می شود.       
استعمال دخانیات یکی از مهمترین عوامل آلاینده هوای استنشاقی بوده و در برخی از مطالعات، استعمال دخانیات به عنوان یک عامل افزاینده خطر ابتلا به بیماری دیابت مطرح شده است.که روند طبیعی بیماری را تغییر می دهد مصرف سيگار غلظت انسولين ناشتا را كـاهش و سبب افزایش غلظت گلوکز خون بعد از خوردن غذا می شود. در مطالعات متعدد صورت گرفته بر روی افراد سیگاری، مشخص شده احتمال خطر بروز دیابت با افزایش تعداد نخ سیگار مصرفی روزانه ارتباط مستقیم دارد. کاهش سوخت های فسیلی، مبارزه با مواد مخدر و مالیات برای سیگار نیز از جمله مواردی هستند که برای تغییر در سبک زندگی و پیشگیری از دیابت پیشنهاد شده است.
 

 

راه هاي پيش گيري از ابتلا به ذيابيطس (دیابت) :

با توجه به شیوع روز افزون بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن، توجه به راه های پیشگیری از بیماری و پیشرفت آن از اهمیت زیادی برخوردار است. مطالعات نشان داده است تغییر در شیوه زندگی شامل کاهش وزن، افزایش تحرک، مصرف کمتر قند های ساده و غذاهای با کالری بالا می تواند از ابتلا به این بیماری و همچنین پیشرفت آن جلوگیری کند.
با توجه به اینکه در افراد مبتلا به دیابت، بالا بودن سطح گلوکز خون سبب آسیب و اختلال در عملکرد ارگان های حیاتی مانند قلب، کلیه، چشم و سیستم اعصاب می شود (خطر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی 2 درصد، کلیوی 17 درصد، چشمی 25 درصد و گانگرن شدن اندام ها 50 درصد بیشتر از افراد عادی است)، کیفیت زندگی در این بیماران به شدت کاهش یافته، به طوری که طول عمر افراد مبتلا، حدود 10 سال کمتر از سایر افراد جامعه است و هزینه هنگفتی به جامعه تحمیل می شود. به همین سبب در سال های اخیر، پیشگیری از این بیماری و پیشرفت آن در اولویت پژوهشگران قرار گرفته و بخش عمده ای از مطالعات و کارآزمایی های بالینی بدان اختصاص یافته است.
طب سنتی ایران با دربرداشتن دانش و تجربیات فراوان در امر پیشگیری و درمان بیماری ها بر پایه گیاهان و منابع طبیعی، منبع قابل اعتماد و غنی است که متأسفانه در سال های اخیر کمتر مورد توجه بوده است. به نظر می رسد متخصصان این رشته می توانند در معرفی و استفاده بهینه از این دانش نقش بسزایی را ایفا کرده تا این اطلاعات ارزشمند در اختیار عموم قرار گیرد. یکی از راهکارهای عمومی جهت پیشگیری از بیماری ها، اصلاح شیوه زندگی است و این امر در اغلب مراجع طب سنتی مورد توجه خاص بوده است. در طب سنتی ایران، اصلاح شیوه زندگی بر پایه (اصول حفظ الصحه) بنا نهاده شده است. که شامل هوا، حرکت و سکون، خواب و بیداری، خوردنی و آشامیدنی، استفراغ و احتباس،و اعراض نفسانی است.
رعایت شش اصل ضروری (سته ضروریه) با توجه به شرایط جسمی و فیزیولوژیک هر فرد موجب سلامت جسم و روح می شود. اصلاح سبک زندگی می تواند شروع تظاهرات دیابت را به تأخیر انداخته یا پیشرفت عوارض آن را کند نماید.
2.  خوردنی ها و آشامیدنی ها : از نظر طب سنتی ایران، غذا اهمیت خاصی در حفظ سلامتی انسان دارد. نیاز به غذا یک نیاز دائمی است تا بدن بتواند آنچه را که به وسیله اسباب درونی و بیرونی تحلیل رفته است، جایگزین کند. از طرفی هر ماده غذایی دارای کیفیت مزاجی متفاوت بوده که می تواند به گونه ای خاص جسم و روان شخص را تحت تأثیر قرار دهد. محمد بن زکریای رازی و بسیاری از حکما، اولین و مهم ترین تدبیر درمانی در بیماران را اصلاح یا تجویز رژیم غذایی درست می دانسته اند. سلامت آب نیز نقش عمده ای در حفظ سلامتی ایفا می کند به گونه ای که نبودن آب آشامیدنی سالم از عوامل ایجاد مشکلات بهداشتی در کشورهای در حال توسعه است. بسیاری از اصول ضروری برای تندرستی مانند: هوا و سایر عوامل محیطی، خارج از اراده و خواست فرد است، ولی مصرف غذا تا حد بسیار زیادی قابل برنامه ریزی است. داشتن تغذیه سالم برای همه مردم قابل درک بوده، از نظر اجرایی نیز چندان دشوار نیست. و همچنین به صورت نکات کلی و ضروری درکتب طب سنتی آمده است. از آن جمله می توان به موارد ذیل اشاره کرد: مزاج معده و مزاج غذا در تدبیر خوردنی ها، تفاوت رژیم غذایی در فصل های مختلف، علائم اشتهای واقعی، عدم پرهیز زیاد و دائمی از غذا، وقت غذا، دفعات غذا، آب خوردن پس از غذا، حرکت بعد از غذا، غذا و جماع، غذا و حمام، تنظیم زمان ورزش و غذا، غذا و غم و اندوه، ارتباط غذا با دمای محیط و محل سکونت، رعایت ترتیب هنگام خوردن غذاهای متنوع، انتخاب ظروف مناسب برای طبخ غذا، نخوردن غذا با شکم پر، جویدن کامل غذا، دوری از پر خوری.
در طب سنتی ایران غذاها به هجده خانواده تقسیم شده اند. و با توجه به مزاج افراد، پزشکان از غذاهای مختلف در حفظ سلامتی و همچنین درمان بیماری ها بهره می برند. حکمای طب سنتی مانند ابن سینا، حکیم جرجانی، حکیم عقیلی خراسانی جهت درمان و پیشگیری از ذیابطیس از گیاهانی مانند: زردچوبه، دارچین، گلرنگ، زیره، سیاه دانه، زنجبیل، سماق و سیاه گیله به صورت خشک و تازه، خیار، سیب، شاتوت، گلابی، تمر هندی تازه، انار، شوید، گشنیز، مرزه، جعفری، ترتیزک، پیاز، سیر، کلم، کدو، اسفناج و کاسنی به صورت خام یا پخته. آب میوه هایی مانند: آب هویج، آب زردک، آب نارنج، ماء الشعیر طبی، خیسانده خاکشیر، خرفه، آبغوره، آب انار و ادویه هایی نظیر برگ درخت انجیر، برگ درخت گردو، تخم شنبلیله، برگ گزنه، برگ خارمریم، در پخت غذاهای روزانه مانند: تهیه انواع آش های طبی، شورباها و مرباها استفاده می کردند. حکمای طب سنتی با توجه به مزاج هر فرد و کیفیت خاص هر غذا توصیه های تغذیه ای متفاوتی ارائه کرده اند.
4.  حرکت و سکون بدن: حرکت و استراحت پس از آن برای تمدد قوا ضروری است. مقدار حرکت و سکون مناسب برای هر فرد، بر پایه مزاج وی تعیین می شود و عدم تعادل در این امر، زمینه ساز بروز بیماری های گوناگون می شود. به گونه ای که حکیم ابو علی سینا در حفظ صحت، تعادل بین حرکت و سکون بدن را مقدم بر سایر امور می دانسته است. حکما حرکت و سکون بدنی را به دو قسمت حرکت جسمانی و نفسانی تقسیم کرده اند، ریاضت (ورزش) در انواع حرکات جسمانی تعریف شده است، که این حرکات جسمانی شامل حرکات شدید، خفیف، طولانی، کوتاه، سریع و کند هستند. بهتر است بیماران دیابتی ورزش های سبک را به طوری که پوست بدن کمی سرخ شده و تعریق ملایم ایجاد شود، انجام دهند تا مصرف گلوکز افزایش یافته و سطح قند خون کاهش یابد.
امروزه پژوهش های متعدد اثرات مثبت انتخاب رژیم غذایی مناسب و فعالیت بدنی را بر کنترل و درمان بیماری های مزمن نشان داده است. ورزش منظم نقش مؤ‌ثری در پیشگیری از دیابت داشته، به طوری که انقباضات عضلانی نقش شبه انسولینی را ایفا می کنند و مقدار اضافی گلوکز را به درون سلول می فرستند تا صرف تولید انرژی شوند.
در پژوهش های متعدد، تاثیرات مثبت تمرینات ورزشی از جمله تمرینات هوازی، مقاومتی و کششی را بر کیفیت زندگی افراد سالمند یا بیمار و همچنین سلامت روان بیماران مختلف نشان داده شده است.
5.  استفراغ و احتباس: در طب سنتی ایران به پالایش و تخلیه بدن از سموم و مواد زائدی که در هر یک از مراحل هضم و متابولیسم مواد غذایی ایجاد می شود، استفراغ گویند. از استفراغ های طبیعی بدن می توان به: مدفوع، ادرار، عرق، خونریزی ماهیانه در بانوان، منی در آقایان، جوش، چرک گوش، ماده گوشه چشم، عطسه، سرفه، سکسکه و خمیازه اشاره کرد. کاهش غذا، روزه داری، ورزش و حمام از دستورات مهم در زمینه ایجاد استفراغ (پاکسازی) می باشند. در طب سنتی ایران در صورتی که مواد زائد و سموم در بدن ذخیره شود و قوای طبیعی بدن نتواند آن را دفع کند، بر حسب شرایط بیمار و آگاهی از مکانیسم های طبیعی دفع و بهترین و نزدیکترین راه ها به مواد زائد و سموم در بدن، یک یا چند روش طبی مانند ایجاد اسهال، تعریق، افزایش ادرار، حجامت، فصد، زالو درمانی، حقنه یا تنقیه و ... به منظور کمک به بیمارجهت خارج کردن مواد زائد و سموم انتخاب می شود. در کتب طب سنتی با توجه به مزاج بیمار، به رژیم های غذایی خاص جهت استفراغ و پاکسازی اشاره شده است.که برخی از آن موارد عبارتند از: آش های طبی چون آش آلو، آش آبغوره و ...، نوشیدن آب بسیار سرد و سپس قِی کردن ماده، سوپ ذرت، شورباهای ساده با گوشت گوساله یکساله، آبگوشت مرغ خانگی چاق، پاچه گاو، گوشت تازه در طب سنتی ایران به نگه داشتن مواد مورد نیاز و ضروری برای بدن احتباس گفته می شود.ضرورت نیاز به احتباس مواد از آن جهت است که از سویی بدن انسان به طور دائمی در حال تحلیل مواد درونی بوده و از سوی دیگر امکان استفاده و خوردن همیشگی برای انسان وجود ندارد، بنابراین باید مواد غذایی ضروری در بدن نگه داشته شوند، ایجاد تعادل بین عملکرد احتباس و استفراغ در بدن ضامن سلامتی است استفاده از اصل احتباس و استفراغ و ایجاد تعادل در آن، جهت حفظ سلامتی بیشتر از گذشته ضروری به نظر می رسد.

 

دستورات غذایی توصیه شده در طب سنتی ایران جهت پیشگیری از ابتلا به دیابت :

جوجه شکم پر : شکم جوجه مرغ را با زرشک بی دانه و مقدار گشنیز پر کرده و با کاسنی تازه و مقداری عنب الثعلب (تاجریزی سیاه) می پزند.
آش آب غوره : عدس و ماش را از شب قبل خیسانده و به همراه جو، گندم پوست کنده، پیاز پخته، سبزی، زرشک، ادویه (فلفل، نمک، دارچین، زیره، زردچوبه، و گلپر ساییده شده)، آب غوره، روغن زیتون و پونه کوهی آماده می کنند (این آش برای پاکسازی بدن از سموم هم استفاده می شود).
اسفیدباج : نوعی آبگوشت است که از قطعات گوشت مرغ، بزغاله به همراه سبزیجاتی مانند گشنیز، مصطکی، ماش، جو پوست کنده و حبوبات دیگر به صورت بلغور یا پوست کنده با مقداری برنج و ادویه جات تهیه شده و به صورت نیمه گرم میل می شود.
آش آلو : قطعات گوشت با آب و نمک پخته سپس با روغن گاو سرخ کرده و به همراه برنج، آب آلوی تازه یا آلوی خشک ( در آب پخته) با نعناع و نمک می پزند.
شربت آلو : تعدادی آلوی درشت و شیرین را در ظرفی ریخته و به همراه آب حرارت می دهند تا له شوند.
دمنوش گزنه : یک قاشق برگ ساییده گزنه را به آب جوش اضافه و بعد از هر وعده غذا مصرف شود.
دمنوش شنبلیله : یک قاشق ساییده تخم شنبلیله را به آب جوش اضافه کرده و بعد از هر وعده غذا مصرف شود.
مربای زنجبیل : زنجبیل درشت و بدون پوست را سه تا چهار ساعت در آب آهک خیسانده و سپس در آب خالص جوشانده تا پخته شود، آنگاه با شیر قند یا نبات یا شکر سفید یا عسل سفید صاف شده جوش دهند تا به قوام آید. سپس سرد کرده و در شیشه مخصوص نگهداری کنند.
از سال 1990 تحقیقاتی در خصوص نقش تغذیه در سلامت آغاز و به تأثیر غذا بر سلامتی و بیماری توجه ویژه شد. این تحقیقات نشان می دهند که رعایت رژیم غذایی مناسب، داشتن برنامه ورزشی کافی(150دقیقه در هفته) و کاهش وزن منجر به کنترل قند خون و کاهش مقاومت به انسولین خواهد شد. در مطالعات موجود به نظر می رسد  میزان مصرف کربوهیدرات در رژیم غذایی با شیوع دیابت نوع 2 رابطه مستقیم دارد.
بر اساس مطالعات مروری در جمعیت های 350-600 نفری که در مدت 3 الی 20 سال انجام شد، مشاهده شد که تعدیل رژیم غذایی و افزایش فعالیت فیزیکی، ابتلا به دیابت را به میزان 30 تا 60 درصد کم کرده و یا عوارض ناشی از آن را کنترل و یا کاهش داده است. مطالعات انجام شده بر روی عادات غذایی افراد دیابتی در دهه گذشته نشان می دهد که در این افراد مصرف چربی ها و روغن های اشباع زیادتر و مقدار فیبر در رژیم غذایی آنها کمتر از افراد سالم است. همچنین 70 تا 80 درصد افراد دیابتی دارای افزایش وزن هستند، بنابراین با انجام مداخله در عادت غذایی و تغییر در روش زندگی این افراد می توان از شیوع و صدمات این بیماری جلوگیری کرد.
 
3.  خواب و بیداری: نیاز به خواب به دلیل بازیابی قوایی که طی فعالیت های روزانه تحلیل رفته است امری ضروری و اجتناب پذیر است. در این میان خواب شب از اهمیت بیشتری برخوردار است. در طب سنتی ایران ایجاد تعادل بین خواب و بیداری در حفظ سلامتی و درمان بیماری ها بسیار حائز اهمیت است. در حالی که امروزه کمتر به این مساله پرداخته می شود در کتب طب سنتی رعایت موارد زیر به داشتن خواب بهتر کمک می کند.
بهترین زمان خواب: زمانی است که غذا از هضم اول معدی عبور کرده باشد (یعنی حدود 2 تا 3 ساعت بعد از غذا) خوابیدن در روز سبب خسته شدن فرد می شود.
مکان خواب: بهتر است خواب در محل تاریک و به دور از صدا و محرکات بیرونی باشد.
نحوه خوابیدن: به پشت و به رو مجاز نیست شکل صحیح خوابیدن حالت جنینی است.
پوشش زمان خواب: پوشش باید متناسب با مزاج شخص و فصل باشد (هنگام خوابیدن باید روی شکم را با روانداز مناسب پوشاند زیرا سبب هضم بهتر غذا می شود).
بر اساس مطالعات انجام شده در دهه های اخیر، میزان خواب آلودگی افراد، در قرن بیستم 20 درصد بیشتر از قرن نوزدهم است که دلیل آن کاهش خواب به سبب تغییر سبک زندگی گزارش شده است.
تحقیقات متعدد بیانگر این امر است که الگوی خواب مناسب در پیشگیری از ابتلا به بیماری دیابت و کنترل بهینه سطح قند خون در افراد دیابتی مؤثر است. شناخت ساز و کارهای احتمالی دخیل در نقش خواب بر سطح قندخون افراد نشان می دهد که محرومیت نسبی یا کامل از خواب شبانه موجب افزایش فعالیت سیستم سمپاتیک، افزایش سطح شبانه کورتیزول خون و افزایش سطح هورمون رشد در طول روز می شود، که همگی موجب کاهش تحمل گلوکز و افزایش مقاومت بافت های محیطی نسبت به انسولین شده و زمینه ساز ابتلا به دیابت می شوند. کاهش طول مدت خواب شبانه یا افزایش شیوع و بروز دیابت ارتباط مستقیم دارد. و خواب کوتاه مدت بیش از خواب عمیق، سوخت و ساز گلوکز در بدن را تغییر داده و خطر ابتلا به دیابت را افزایش می دهد.
6.  حالات روانی(اعراض نفسانی): حالات روانی یا اعراض نفسانی در طب سنتی ایران نقش مهمی در حفظ سلامتی و درمان بیماری بر عهده دارند زیرا قوا و افعال را به سرعت تحت تأثیر قرار می دهند، در حالی که دیگر موارد سته ضروریه جهت اثربخشی به زمان احتیاج دارند اعراض نفسانی شامل: شادی، غم، خشم، لذت، ایمنی، ترس، خجالت، امید و ناامیدی است. 
در دنیای پزشکی امروز نیز اعتقاد بر این است که راه های ارتباطی دو طرفه ای میان مغز و دستگاه ایمنی بدن وجود دارد و فرایند های روانی- رفتاری می توانند عملکرد دستگاه ایمنی را تغییر دهند. بهبود احوال روانی انسان می تواند دفاع تخصصی سلول های ایمنی را افزایش داده و روند بسیاری از بیماری های مزمن را تحت تأثیر قرار دهد. طبق گزارش انجمن دیابت آمریکا، بیماری دیابت سبب مشکلات جسمی و روانی در افراد شده و حالات روحی مانند استرس و عصبانیت، تنظیم قند را مختل می کند. مطالعات مختلفی وجود دارند که ارتباط دیابت با سطح پایین تر کیفیت زندگی، سلامت روان، شیوع بیشتر افسردگی و اضطراب را نشان داده است. در این راستا، تمرینات مثبت اندیشی، تغذیه صحیح، فعالیت بدنی کافی و پرهیز از مصرف الکل و دخانیات جهت حفظ سلامتی و کنترل دیابت توصیه شده است.

هشدار

کلیه مطالب علمی وتجربی این سایت جنبه اطلاع رسانی داشته

ومسئولیت مسائل درمانی متوجه خودمخاطبین بوده 

که باانجام تحقیقات کافی وزیرنظرکارشناسان مربوطه 

نسبت به اقدامات درمانی تصمیم گیری شود.

فروشگاه