آمبلیوپی(تنبلی چشم)

 

آمبلیوپی (تنبلی چشم) چیست؟

 

سال‌هاست که با نزدیک شدن به مهر ماه، پدر و مادرها یاد معاینه چشم بچه‌ها و به‌ویژه آنها که باید به مدرسه بروند، می‌افتند؛ اما همه والدین باید بدانند این بررسی باید از همان ماه‌های ابتدای تولد مورد توجه قرار گیرد تا اگر مشکلی در سیستم بینایی فرزندان‌شان باشد، به موقع تشخیص داده شده و درمان شود.

تنبلی چشم یکی از انواع اختلالات بینایی است که بر اثر آن در یک چشم به ظاهر سالم، کاهش دید مرکزی بوجود می‌آید. در این حالت، گرچه ساختمان ظاهری چشم سالم است، اما دید چشم حتی با استفاده از عینک هم کامل نمی‌شود.
وقتی تکامل بینایی در یکی از چشم‌ها  طبیعی و در چشم دیگر غیرطبیعی باشد، چشمی که بینائیش تکامل پیدا نکرده، مبتلا به ضعف بینایی شده و به تدریج تنبل می‌شود. تنبلی چشم در2 تا 3 درصد از کودکان دیده می شود و بهترین زمان برای اصلاح این حالت دوران نوزادی یا اوایل کودکی است. یادآوری این نکته هم مهم است که اگرچه معمولاً یک چشم درگیر است، ولی در برخی حالات، ممکن است هر دو چشم به صورت همزمان تنبل باشند. 


علت تنبلی چشم چیست؟


تنبلی چشم در اثر اختلال در عملکرد طبیعی چشم‌ها و عدم تکامل بینایی اتفاق می‌افتد. البته در بسیاری از موارد هم ممکن است علل مرتبط با تنبلی چشم ارثی باشند.
علل تنبلی چشم به سه دسته عمده تقسیم می شود:

  1. استرابیسم (لوچی): تنبلی چشم اغلب به دنبال استرابیسم روی می‌دهد. در استرابیسم  یا انحراف چشم‌ها، کودک برای فرار از دوبینی، از چشمی که بینایی بهتر دارد، استفاده می کند و در نتیجه چشم منحرف، تکامل نمی‌یابد و تنبل می‌شود.
  2. عیوب انکساری: عیوب انکساری انواعی از اختلال‌های بینایی هستند که با تجویز عینک قابل اصلاح می‌باشند. تنبلی چشم زمانی اتفاق می‌افتد که عیب انکساری شامل دوربینی، نزدیک بینی یا آستیگماتیسم در یک چشم (در زمانی که چشم دیگر سالم است) و یا در دو چشم (در حالی که اختلاف قابل توجهی بین شماره دید دو چشم وجود دارد) پدید می‌آید. در این حالت چشم ضعیف‌تر تنبل می‌شود. وجود عیب انکساری شدید در دو چشم نیز می‌تواند منجر به تنبلی هر دو چشم شود. تشخیص این نوع آمبلیوپی معمولاً مشکل است، زیرا در این حالت ظاهر چشم‌ها طبیعی بوده و به نظر می‌رسد که دید کودک اشکالی نداشته باشد.
  3. عوامل مسدود کننده مسیر بینایی: عوامل مسدود کننده مسیر بینایی به مواردی مانند افتادگی پلک، آب مروارید، کدورت قرنیه و... گفته می‌شود. این مشکلات معمولاٌ شدیدترین حالت آمبلیوپی را ایجاد می‌کنند.

تنبلی چشم چگونه تشخیص داده می شود؟


تشخیص تنبلی چشم کار آسانی نیست، زیرا تا زمانی که کودک مشکل واضحی نداشته باشد و یا دچار انحراف واضح چشمی نشود، والدین متوجه مشکل بینایی فرزندشان نخواهند شد. چشم پزشک نیز تنبلی چشم را بر اساس اختلاف قدرت بینایی بین دو چشم یا  ضعف بینایی هر دو چشم تشخیص می‌دهد. اندازه‌گیری قدرت بینایی در کودکان کم سن، کار مشکلی است و چشم پزشک باید به وسیله روش‌های خاص از جمله بررسی چگونگی تمرکز و تعقیب کردن اشیاء توسط یک چشم در حالی که چشم دیگر پوشانده شده، قدرت بینایی کودک را تخمین بزند. باید به این موضوع مهم هم توجه داشت که ضعف بینایی در یک چشم همیشه به معنای تنبلی چشم نمی باشد؛ زیرا گاهی ممکن است این مشکل با تجویز عینک اصلاح شود. برخی مواقع نیز سایر بیماری‌های چشمی مانند آب مروارید، عفونت‌ها، تومورها و یا سایر اختلال‌های داخل چشم موجب کاهش بینایی هستند که اگر امکان درمان آنها وجود داشته باشد، دید کودک نیز اصلاح می‌شود.

تنبلی چشم چگونه درمان می شود؟
برای اصلاح تنبلی چشم، کودک باید بیاموزد که از چشم ضعیف تر خود استفاده کند. این کار با قرار دادن پوشش بر روی چشم قوی‌تر به مدت چند هفته و یا چند ماه قابل انجام است. این شیوه موثرترین روش برای  درمان تنبلی چشم است.
 حتی وقتی که تنبلی اصلاح شد ممکن است به منظور جلوگیری از برگشت آن، استفاده از پوشش برروی چشم سالم برای مدت ها ضروری باشد. .
موضوع مهم دیگر اینکه قبل از درمان تنبلی چشم، درمان مشکلات چشمی زمینه‌ای الزامی است؛ نمونه این درمان‌ها شامل اصلاح عیوب انکساری توسط عینک و درمان آب مروارید


نکته مهم


همه پدر و مادرها باید بدانند درمان تنبلی چشم به علت انسداد مسیر بینایی (مانند وجود آب مروارید)، فقط در صورتی موفقیت آمیز است که تشخیص و درمان علت زمینه‌ای در دو تا سه ماه اول زندگی صورت گیرد.

با توجه به توضیحات فوق می‌توان چنین بیان داشت.
عوامل مؤثر در موفقیت درمان تنبلی چشم عبارتند از: 

  • شدت تنبلی چشم
  • سن کودک در زمان شروع درمان 
  • علت بوجود آورنده آن 

عوارض ناشی از عدم درمان تنبلی چشم چیست؟


 اگر تنبلی چشم اصلاح نشود مشکلات زیادی رخ خواهد داد که مهم‌ترین آنها عبارتند از : 

  • ایجاد نقص بینایی شدید و دایمی در چشم تنبل 
  • از بین رفتن دید سه بعدی 
  • محرومیت از نعمت بینایی برای تمام عمر در صورت ابتلای چشم سالم به بیماری و یا آسیب جدی

نکات زیر را به خاطر بسپارید

 

  • توصیه شده است که بینایی تمامی کودکان تا قبل از سن 3 سالگی توسط پزشک ارزیابی شود. بسیاری از پزشکان، معاینه‌های چشم پزشکی را به عنوان بخشی از معاینه‌های معمول کودکان انجام می‌دهند و در صورت نیاز، کودک را به چشم پزشک معرفی می‌کنند. 
  • یادتان باشد در صورت وجود سابقه خانوادگی ابتلا به استرابیسم یا لوچی، آب مروارید در دوران کودکی یا بیماری های جدی چشمی، بر معاینه چشم‌ها در دوران نوزادی تأکید بیشتری می‌شود. 
  • خوشبختانه روش‌های نوین، ارزیابی بینایی را در نوزادان و کودکان کم سن مقدور ساخته است.
  • در صورت تشخیص و درمان به موقع تنبلی چشم، بینایی در اکثر کودکان بهبود می‌یابد. احتمال موفقیت در درمان تنبلی چشم، در 9 سال اول زندگی بیشتر است. معمولاً بعد از گذشت این دوره زمانی، احتمال بهبود تنبلی بسیار کم می‌شود.
  • اصولاً کودکان تمایل به بستن چشم ندارند و از این کار امتناع می‌کنند، ولی شما به عنوان والدین باید کودک خود را متقاعد به انجام کاری بکنید که به نفع وی است. پیگیری و دقت شما در اجرای دستورهای پزشک، از عوامل مهم در موفقیت درمان است.

آمبلیوپی یا تنبلی چشم حالتی است که در آن بینایی یک یا هر دو چشم بدون وجود ناهنجاری‌های ارگانیک و ساختمانی چشم کاهش می یابد. به منظور مطالعه روشهای درمان تنبلی چشم با طب سنتی  با ما همراه باشید.

مسیر بینایی از تولد تا سالگی تکامل می یابد و در دوران شیرخوارگی سرعت این تکامل افزایش پیدا می کند.

پس از پنج سالگی، هر چه درمان چشم تنبل بیشتر به تعویق بیفتد، احتمال به دست آوردن بینایی کامل کمتر می‌ شود به طوری که پس از هفت تا ده سالگی، درمان هیچ تاثیری در بینایی نخواهد داشت.

.علت تنبلی چشم درکودکان  و بزرگسالان

چند علت تنبلی چشم در کودکان و بزرگسالان آورده می شود.

تنبلی ناشی از عیوب انکساری (یعنی ضعیفی چشم که شامل نزدیک بینی، دوربینی وآستیگماتیسم می شود) : اگر دید هر دو چشم بسیار کم باشد، هر دو چشم و اگر تفاوت دید آنها زیاد باشد، چشم ضعیفتر نمی‌تواند تصویر واضحی از اشیاء دریافت کند و در نتیجه دچار تنبلی می شود.

تنبلی ناشی از انحراف چشملوچی یا انحراف چشم می‌تواند باعث دو بینی شده در نتیجه تصویر واضحی روی شبکیه تشکیل نشودبه این ترتیب مغز به تدریج برای حذف دو بینی ، تصویر چشم منحرف را حذف کرده و تنبلی چشم ایجاد خواهد شد.

تنبلی ناشی از اختلاف نمره دو چشم

اشکالات مادرزادی در ساختمان چشم، مانند آب مروارید و پایین افتادگی پلک، کدورت قرنیه و فاکتورهای ژنتیکی باعث می‌شود که چشم نتواند تصویر واضحی از اشیاء دریافت کند و به تدریج دچار تنبلی شود.

علائم تنبلی چشم درکودکان وبزرگسالان

از علائم تنبلی چشم در کودکان این است که در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود می‌ باشد ممکن است از ضعف بینایی، خستگی چشم و یا سردرد شکایت داشته باشداما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد.

از علائم تنبلی چشم در بزرگسالان این است که ممکن است علایم بیماری‌های مسبب تنبلی چشم نظیر انحراف چشم و آب مروارید منجر به تشخیص شوند.

از دیگر علائم تنبلی چشم در کودکان این است که زمانی که تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل است زیرا کودکان به راحتی توسط چشم دیگر می‌ بینند و کمبود دید در چشم بیمار را جبران می‌ کنند.

پیشگیری از تنبلی چشم

تنها راه پیشگیری از تنبلی چشم تشخیص به موقع عوامل ایجاد کننده آن است و چون بسیاری از این عوامل برای خانواده ها ناشناخته است، چشم همه کودکان باید حداقل سه بار قبل از دبستان در زمانهای مختلف (یعنی سه ماهگی، دو تا سه سالگی و تا شش سالگیمعاینه شود.

 

تنبلی چشم تاچه سنی قابل درمان است؟

بهترین سن برای درمان تنبلی چشم قبل از هفت سالگی است زیرا هنوز سیستم بینایی ثبات و استحکام لازم را پیدا نکرده و احتمال بیشتری وجود دارد که بینایی به حالت اول برگردد.

– در صورت تشخیص تنبلی چشم ، حتما تا پایان ده سالگی پیگیر وضعیت بینایی و تغییرات عیوب انکساری کودک باشید و اگر متخصص توصیه کرد چشم کودک را ببندید، طبق دستور او عمل کنید و چشم کودک را کمتر یا بیشتر از زمان تعیین شده نبندید.

– اگر تنبلی چشم درمان نشود، کاهش بینایی جدی و دائمی در چشم تنبل رخ می دهد، دید سه بعدی از بین می رود و اگر چشم سالم بیمار شود یا به آن آسیبی برسد، ممکن است فرد تا آخر عمر از بینایی ضعیف رنج ببرد.

– تنبلی چشم در صورتیکه در زمان مناسب تشخیص داده شود براحتی قابل درمان است.

– برای جلوگیری از تنبلی چشم، کودک باید بعد از تولد در زایشگاه توسط متخصص کودکان و در سنین ۳ تا ۴ ماهگی و ۲ تا ۳ سالگی توسط چشم پزشک معاینه شود.

 

– تماشای انیمیشن های سه بعدی با استفاده از عینک سه بعدی، می تواند یکی ازراههای درمان تنبلی چشم در کودکان باشد.

–درمان تنبلی چشم باطب سوزنی  نیز امکان پذیر است.منتها به منظور درمان تنبلی چشم با طب سوزنی فقط این امر را زیر نظر متخصص طب سوزنی با تجربه که سابقه درمان بیماران مشابه را داشته است پیگیری کنید.

درمان تنبلی چشم باطب سنتی

– بستن چند ساعته چشم تنبل و‌ نقاشی کردن بسیار مفید است.

– پرهیز محض از خوابیدن کودک برروی شکم

به منظور درمان تنبلی چشم با طب سنتی حتما ابروان کودک را با روغن بادام شیرین با پایه بادام روزی سه بار چرب کنید.

– پرهیز از مواد غذایی با طبع سرد و خشک و سرد و تر به منظور درمان تنبلی چشم در بزرگسالان و کودکان ضروری است.

– پرهیز از دیدن نورهای تند و زننده

– پرهیز از پوشیدن لباسهای تیره

– خودداری از استفاده از عینک های قلابی

– شب هنگام آب و دوغ مصرف نکنید.

از راههای درمان تنبلی چشم در کودکان این است که پشت سر یا همان تاج سر کودک را هر روز با یکی از روغن های کنجد اصل، بادام شیرین یا نارگیل یا فندق بمالید.

جهت کمک به درمان تنبلی چشم در بزرگسالان و کودکان روزی چند دانه بادام شیرین مکیده شود تا مزاج دهان گرم گردد.

 

– تراشیدن موهای سر و پرهیز از نگاه کردن به خورشید و تلویزیون و رایانه از روشهای کمک به درمان تنبلی چشم کودکان و بزرگسالان است.

جهت درمان تنبلی چشم کودکان و بزرگسالان مخلوط پودر آویشن و نمک را با هم در آب حل کرده یا روی غذا ریخته و اندک اندک میل شود. مهم این است که فقط با همدیگر مصرف شوند.

به منظور کمک به درمان تنبلی چشم بزرگسالان و کودکان از پوشیدن کفش مشکی پرهیز کنید و به جای آن کفش و پیراهن زرد بپوشید.

– مصرف دمنوش رقیق آویشن یا جنسینگ یا دارچین به درمان تنبلی چشم بزرگسالان و کودکان کمک می کند.

از راه های درمان تنبلی چشم این است که بیمار باید عضلات چشم خود را به این روش تقویت نماید. روزی سه قاشق شیره خرما بخورد، و همچنین چشم خود را ورزش دهد یعنی به سمت بالا و پائین و چپ و راست نگاه را بچرخاند و شبی دو عدد میوه شاه‌ بلوط بخورد.

– تغذیه ترشیجات مطلقا ممنوع.

 از دیگر راه های درمان تنبلی چشم حجامت پشت گوشها ماهی یک بار توسط پزشک متخصص و با تجربه طب سنتی است.

به منظور درمان تنبلی چشم در جوانان و میانسالان روزی یک قاشق لب پر عسل در دهان بگذارید و تا ساعتی چیزی میل نکنید.

جهت کمک به درمان تنبلی چشم در جوانان و میانسالان روزی دو دانه هلیله سیاه را پودر کرده و با عسل میل کنید.

– مصرف گوشتهای گاو و گوساله و مرغ را کاهش دهید و به جای آن‌ها از گوشت شترمرغ، شتر و بلدرچین استفاده کنید.

– رب گوجه مطلقا مصرف نکنید و به جای آن از زردچوبه استفاده کنید.

به منظور کمک به درمان تنبلی چشم با طب سنتی به چای چای سیاه از چای پونه، چای کوهی و چای سنبل الطیب استفاده کنید.

درمان تنبلی چشم با طب سنتی

تنبلی چشم قابل درمان است 

 

هشدار

کلیه مطالب علمی وتجربی این سایت جنبه اطلاع رسانی داشته

ومسئولیت مسائل درمانی متوجه خودمخاطبین بوده 

که باانجام تحقیقات کافی وزیرنظرکارشناسان مربوطه 

نسبت به اقدامات درمانی تصمیم گیری شود.

فروشگاه